د.یوسف گۆران: رێکەوتننامەیەک بۆ گەیشتنى توێژەران بەسەرچاوە زانستییەکان ئیمزا دەکەین

 

ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان کاریگەریى ئیجابى زۆرى لەسەر زانکۆکان هەبووە

 

وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕایگەیاند: ڕیزبەندى نیشتیمانى زانکۆکان کاریگەرى زۆرى لەسەر ئاستى زانستى زانکۆکان هەبوە، بەشێوەیەک لەماوەى جێبەجێکردنى ئەو پڕۆژەیەدا چالاکى توێژینەوەى زانستى بەڕێژەى (٨٠%) زیادى کردوە، ئەنجامدانى کۆنفرانسى نێودەوڵەتى بەڕێژەى (١٠٧%) زیادى کردوە، هەروەک ئەنجامدانى کۆنفرانسى ناوخۆیى بەڕێژەى (١٤٣%) زیادى کردوە، لەهەمان کاتدا ئەنجامدانى خولى ڕاهێنانیش بەڕێژەى (٦٣%) زیادى کردوە.

 

لە وۆرکشۆپێکەیدا ڕونکردنەوەى زیاتر لە بارەى ڕیزبەندى زانکۆکان خرایەڕو

ئەو ڕاگەیاندنەى د.یوسف گۆران ئەمڕۆ چوارشەممە  (١٢-٧-٢٠١٧) لە میانەى وتارێکیدا هات، کە لە وۆرکشۆپى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان پێشکەشیکرد، لەو وۆرکشۆپەدا کە لە زانکۆى سەڵاحەددین بەڕێوەچو بەمەبەستى شیکردنەوەى وردەکارى زیاترى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان بو بۆ سەرۆکى زانکۆکان.

لەو وۆرکشۆپەدا، کە وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى بەهاریکارى سەرۆکایەتى زانکۆى سەڵاحەددین بۆ لیژنەى باڵاى ڕیزبەندى نیشتیمانى زانکۆکانى هەرێمى کوردستان ڕێکیان خستبو، لەسەرەتادا ئامادەبوان بەساتێک بێ دەنگی ڕێزیان بۆ شەهیدانى ڕێگەى رزگارى خوازى گەلەکەمان نواند، پاشان د.یوسف گۆران وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى وتارێکى پێشکەشکرد.

 

ڕیزبەندى زانکۆکان یەکێکە لە پڕۆژە گرنگەکانى وەزارەتى خوێندنى باڵا

لەسەرەتاى وتارەکەیدا، وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى وتى: خۆشحاڵم کە ئەمڕۆ قسەى زیاتر و ڕونکردنەوەى زیاتر لەسەر پرۆسەیەکى گرنگى وەزارەتەکەمان دەکەین، ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان کە بۆتە کۆڵەگەى چاکسازى لە وەزارەتەکەمان، یەکێکە لە پڕۆژە گرنگەکانى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لە کابینەى هەشتەمى حکومەتى هەرێمى کوردستان، ئەم پڕۆژەیە کە لەلایەن وەزارەتى خوێندنى باڵا داڕێژراوە، بەهاوکارى و هەماهەنگى نێوان هاوکارە نێودەڵەتیەکانمان و شارەزایى و کارامەیى ناوخۆى خرایە بوارى جێبەجێکردنەوە.

 

ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان لەسەر کۆمەڵێک پێوەر داڕێژراوە

لە بەشێکى دیکەى قسەکانیدا، د.یوسف گۆران وتى: لەم پڕۆسەیەدا، کە ماوەى دو ساڵە جێبەجێى دەکرێ پشت بە (٧) پێوەرى سەرەکى و (٤٧) پێوەرى لاوەکى دەبەسترێت، وتیشى: پێوەرەکان لەبەر ڕۆشنایى سیاسەت و ئەولەویەتى وەزارەت و چاوەڕوانیەکانمان لە زانکۆ و دامەزراوە ئەکادیمیەکان و، کۆمەڵگەى ئەکادیمى داڕێژراوە، هاوکات ڕەچاوى پێوەرى نێودەوڵەتى و پێداویستیەکانى دەرکەوتنى زانکۆکانمان لەسەر نەخشەى ئەکادیمیاى جیهانى کراوە.

 

کاریگەرى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان بەداتا و ژمارە

وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لە وتارەکەیدا بەداتا و ئامار باسى لە کاریگەرى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان کرد و لەو بارەیەوە و لەسەرتادا وتى: پێشتر لەکاتى ڕاگەیاندنى ڕیزبەندى زانکۆ جیهانیەکان پرسیارێک هەمیشە دوبارە دەکرایەوە و پرسیار دەکرا کە ئەولەویەتى ئەم ڕیزبەندیانە چین و چۆن دارێژراون، بۆ زانکۆکانى کوردستان لەو ئاستەى ڕیزبەندیانەن، هەربۆیە پرسیارێکیش ڕوبەڕوى وەزارەت دەبوەوە بۆ ئەوەى هەوڵێک بدەین بۆ بەرزکردنەوەى ئاستى زانستى زانکۆکان، بەڵام دواى ئەوەى وەزارەت پڕۆژەى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکانى دارشتو و، دواتر خستیە بوارى جێبەجێکردنەوە، دەبینین لە ئاکامى دو خولى ڕاگەیاندنى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکاندا، کاریگەرى ئەم پرۆسەیە بەڕونى دەبینرێ و، بەبەراورد بە هەردو ساڵى خوێندنى (٢٠١٤-٢٠١٥) و(٢٠١٥-٢٠١٦) لەبەر کاریگەرى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکاندا دەبینین چالاکى توێژینەوەى زانستى بەڕێژەى (٨٠%) زیادى کردوە، ئەنجامدانى کۆنفرانسى نێودەوڵەتى بەڕێژەى (١٠٧%) زیادى کردوە، هەروەک ئەنجامدانى کۆنفرانسى ناوخۆیى بەڕێژەى (١٤٣%) زیادى کردوە، لەهەمان کاتدا ئەنجامدانى خولى ڕاهێنانیش بەڕێژەى (٦٣%) زیادى کردوە، بۆیە دەتوانین بڵێین ڕیزبەندى نیشتمانى بوە ئامرازى چەسپاندنى کەلتورى هاندانى توێژینەوەى زانستى لەو گۆڤارانەى (Impact Factor)یان هەیە.

 

ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان بۆ بەدیهێنانى کۆمەڵێک ئامانجە

 لە بەشێکى دیکەى وتارەکەیدا وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى باسى لەلایەنەکانى دیکەى ڕیزبەندنى نیشتمانى زانکۆکانى کوردستان کرد و لەوبارەیەوە بەوردى باسى لە ئامانجەکانى ئەو پرۆسەیە کرد و وتى: پرۆسەی ڕیزیەندى نیشتمانى زانکۆکان تەنها بریتى نیە لە پێشبڕکێى نێوان زانکۆکان، بەڵکو بەدیهێنانى کۆمەڵێک ئامانجە لەوانەش هاندانى گەشەکردن و پێشکەوتنى زانکۆکان لەسەر بنەماى پێوەرى زانستى و ئەکادیمى، بەم پێیە کارکردن و تەرکیزکردن لەسەر بنەماى ئەم پێوەرانە دەبێتە هۆى پیشخستنى زانکۆکانمان لەسەر ئاستى ناوخۆیى و نێودەوڵەتى و دەرئەنجامى زانکۆکانمان لەسەر نەخشەى ئەکادیمى نێودەوڵەتى دیارتر و درەوشاوەتر دەبێت، هەروەک بۆ تێگەیشتنى قوڵە لەبارەى لایەنی بەهێز و لاوازى زانکۆکانمان و، کارکردنە بۆ گەشەپێدانى زیاتر لایەنە بەهێزەکان و چارەسەرکردنى لاوازییەکانمان. هەر لەو چوارچێوەیەدا وتى: ڕیزبەندى نیشتمانى بۆ تێگەیشتنە لە گرفتەکانى جێبەجێکردنى پرۆسەى دڵنیایى جۆرى لە سیستمى خوێندن و فێرکردن و توێژینەوە لە زانکۆکانى کوردستان، لەهەمان کاتدا بۆ تێگەیشتنى زیاتر لە ئاراستە و کارایى وەبەرهێنان لەلایەنە جیاکانى خوێندنى باڵاى هەرێمى کوردستان بەتایبەت (ژێرخانى زانستى و تاقیگەکان، توانا مرۆییەکان، گەیشتن بەسەرچاوە زانستیەکان و پەیوەندییە نێودەوڵەتیەکان).

 

ڕیزبەندى نیشتمانى بۆ تێگەیشتنە لە کارایى زانکۆکان لە پڕۆسەى بەدەستهێنانى فەند و گرانتى نیودەوڵەتى

د.یوسف گۆران ڕونتر لایەنە گرنگەکانى دیکەى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکانى باسکردو وتى: بەهۆى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان زیاتر لە ئاستى پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانى زانکۆکان و کارایى ئەم پەیوەندییانە لەسەر گەشەپیدانى خوێندنى باڵا لە هەرێمى کوردستان تێدەگەین، لەهەمان کاتدا تێگەیشتنى زیاترە لە هەماهەنگى نێوان زانکۆ و کۆمەڵگە و، پەیوەندى زانکۆکان بەسێکتەرەکانى حکومەت و کەرتى تایبەت، هەروەک ڕیزبەندى نیشتمانى بۆ تێگەیشتنە لە کارایى زانکۆکان لە پڕۆسەى بەدەستهێنانى فەند و گرانتى نیودەوڵەتى بۆ کار و چالاکى زانستى هاوبەش لەگەل زانکۆ و دامەزراوە نێودەوڵەتیەکان، وتیشى بەهۆى ڕیزبەندییەوە ئەو بەش و کولێژ و فاکەڵتیانە دەستنیشان دەکرێن، کە کارى زیاتر بۆ گەشەپیدانى زانکۆکان دەکەن.

 

 ڕیزبەندى نیشتمانى بۆتە بناغەى نەخشەڕێگەى ڕیفۆرمى خوێندنى باڵا

وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ڕاگەیاند: لە ئاکامى جێبەجێکردنى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان هەمو زانکۆیەک نەخشەیەکى زانستى گرنگى دەست دەکەوێت، کە بەزمانى (ژمارە) ئاستى هەمو چالاکیە زانستى و مەعریفییەکان دیارى دەکات و، خاڵە بەهێز و لاوازەکانى بەدەردەخات و، بەپێیى ئەم نەخشەیە زانکۆ دەتوانێت پلانى درێژخایەن و، پڕۆژەى ستراتیژى بۆ گەشەکردنى هەمەلایەنە دابڕێژرێت، وتیشى: ڕیزبەندى نیشتیمانى دەبێتە هاوکارى ڕاستەقینەى حکومەتى هەرێمى کوردستان و، وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى لە دیاریکردنى ئاستى نەخشەڕێگەى ڕیفۆرمى خوێندنى باڵا و ئاراستەى وەبەرهێنان لە پرۆسەى بڕیاردان و، چاکسازى لە سیستمى خوێندنى باڵا لە هەرێمى کوردستان.

 

زانکۆکان خۆیان دەتوانن زانیارى و داتا داخڵ بکەن

لە بەشێکى دیکەى وتارەکەیدا، د.یوسف گۆران وتى: بۆ ساڵى (٢٠١٦) بەسودوەرگرتن لە ئەپڵیکەیشنى (Google Apps for Education) توانرا سیستمێکى پیشکەوتوى ئەلکترۆنى ئۆنلاین بۆ ڕیزبەندى نیشتمانى بونیاد بنرێت، وتیشى: ئەم سیستمە پێکدێ لە پۆرتاڵێکى سەرەکى و (٢٧) ویبسایتى لاوەکى، کە هەریەک لە زانکۆکان وێبسایتێکى تایبەتى بۆ دروستکراوە، کە لە ڕێگەیەوە دەتوانن تەواوى زانیارى و داتاکان داخڵ بکەن.

 

ڕیزبەندى نیشتمانى بوە بنەماى ژێرخانى ئەلکترۆنى خوێندنى باڵا

وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ئەم سیستەمە بوە بنەماى ژێرخانى ئەلکترۆنى خوێندنى باڵا و تەواوى داتا و زانیارییەکانى زانکۆکانى کوردستان بەێوازى ئۆنلاین دەستەبەرکراون، بۆیە بۆ پلاندانان و داڕشتنى ستراتیژییەتى وەزارەت زۆر سودمان لێ وەرگرتوە و، بەیەیەک کلیک دەتوانین جۆرها زانیارى بەدەست بهێنین، بۆیە لەم سیستەمەدا بەهیچ جۆرێک هاردکۆپى تێدا بەکارنایات، بۆیە زامنى شەفافیەت و رەخساندنى هەلى یەکسانە لە پڕۆسەکە، زانکۆکان نەک تەنها تەواوى زانیارییەکانى تایبەت بەخۆیان دەبینن، بەڵکو داتا و زانیارى زانکۆکانى دیکەى کوردستان دەبینن، لەهەمانکاتدا لە ڕێگەى پۆرتاڵى سەرەکى ڕیزبەندى نیشتمانییەوە هەموو زانیارى و یاسا و ڕێنماییەکانى تایبەت بەم پڕۆسەیە دەستەبەرکراون، ڕاشگەیاند: ئەمە یەکێکە لە بەرنامە ڕیشەیە گرنگەکانى وەزارەت کە بەپلان و بڕیارى خۆمان جێبەجێمان کردوە، بۆیە لەسەرجەم ئەو چاکسازى و بڕیارانەى کە داومان و  دەستمان پێ کردوە دەبێ بەردەوام پێداچونەوەى پێدا بکەین، ئەوەش بەهاوکارى ئەنجومەنى وەزارەت و سەرۆکى زانکۆکان تا زیاتر بتوانین خزمەت بە پرۆسەکە بکەین.

 

بەهەزاران سەرچاوەى زانستى دەخرێتە بەردەست توێژەرانى کوردستان

لە کۆتایى وتارەکەشیدا، د.یوسف گۆران وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى مژدەی گەیشتن بەئاستى سەرچاوە زانستیەکانى ڕاگەیاند و لەو بارەیەوە ڕایگەیاند: وەزارەتى خوێندنى باڵا پڕۆژەى گەیشتن بەسەرچاوە زانستیە ئاستبەرزەکانى خستە بوارى جێبەجێکردنەوە، وتیشى لە ئێستادا ئامادەکارى کراوە بۆ ئیمزاکردنى ڕێکەوتنەکە لەگەڵ دامەزراوەى (EBSCO)، ڕونیشیکردەوە لە ڕێگەى ئەم پڕۆژەیەوە تویژەرەکانمان دەتوانن بەشێوەیەکى یاسایى دەستیان بەباشترین توێژینەوە بڵاوکراوەکانى دونیا بگات و، لە گۆڤارە ئاستبەرزەکان بڵاودەکرێنەوە، وەزیرى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى ئاشکرایکرد لە هەفتەى داهاتوەوە ئەم سیستمە تاقى دەکەنەوە و، لەسەرەتا و قۆناخى تاقیکردنەوەدا (٢٠) ئەکسیس دەدرێتە وەزارەت، بۆ ئەوەش داواى لە سەرۆکى زانکۆکان کرد نوێنەرێکى لە بوارى زانستى دەستنیشان بکات بۆ ئەوەى بچێتە سەر ئەو پێگەیەو هەڵسەنگاندنى زانستى بۆ بکات بۆ ئەوەى دواتر بڕیارى کۆتایى لەسەر بدات، وتیشى: دواى هەڵسەنگاندن و بڕیاردان و ئیمزاکردنى ڕێکەوتنامەکە، توێژەرەکانمان سەدان هەزار سەرچاوەیان بەزمانەکانى ئینگلیزى و عەرەبى دێتە بەردەست، ئەوەش هەنگاوێکى زۆر گرنگ دەبێ بۆ بەرەوپێشبردنى پڕۆسەى توێژینەوە لە کوردستان.

 

گفتوگۆ و هەڵسەنگاندن

لە بەشێکى دیکەى وۆرکشۆپەکەدا، لەلایەن ئەندامانى لیژنەى باڵاى ڕیزیەندى نیشتمانى زانکۆکان باس لە وردەکارییەکانى پڕۆسەى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان کرا، کە چۆن و بە چ شێوازێک کارەکانى ئەو پرۆسەیە ساڵانە جێبەجێ دەکرێ، دواتریش لەلایەن سەرۆکى زانکۆکان و بەڕێوەبەرە گشتیەکان و، نوێنەرى زانکۆکان چەندین پرسیار و تێبینى لەبارەى پڕۆسەى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکان ئاراستەى لیژنەى باڵاى ریزبەندى نیشتمانى زانکۆکان کرا.

 

وەزارەتى خوێندنى باڵا خاوەن دیدێکى نەتەوەیى و ئەکادیمى و ستراتیژییە

لە کۆتایشدا، وەزیرى خوێندنى باڵا و تویژینەوەى زانستى چەند ڕونکردنەوەیەکى لەبارەى گرنگى ڕیزبەندنى نیشتمانى زانکۆکان خستەڕو و لەوبارەیەوە وتى: خۆشحاڵبوم بەم دیبەیتە زانستیە، لە ڕاستیشدا ئەوەیە ئەرکى ڕاستەقینەى زانکۆکان، کە گفتوگۆى زانستى لەگەڵ یەکتر بکەن، نەک تەنها سەرقاڵى ڕایکردنى کاروبارى کارگێرى بن، سەبارەت بە ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکانیش وتى: ناڕەزایبون لە پرۆسەى ڕیزبەندى نیشتمانى شتێکى ئاساییە، چونکە ئەگەر نارازى نەبین ناتوانین بەرەو پێشەوە بچین، بۆیە یەکەم ئامانجى وەزارەت لە ڕیزبەندى نیشتمانى، دورستکردنى شۆکیک بو بۆ زانکۆکان، وتیشى: وەک چۆن لە شتە باشەکان پشکى شێر بۆ ئێمە دەبێت، بەهەمان شێوە لە کەموکوڕییەکانیش ئێمە پشکى شێرمان بەردەکەوێ، ڕاشیگەیاند: دیدگاى وەزارەتى خوێندنى باڵا و توێژینەوەى زانستى، دیدگایەکى نەتەوەیى و ئەکادیمى و ستراتیژیە و، کارەکانیشمان لەسەر ئەو بنەمایە داڕشتوەو پڕۆژەکانمان جێبەجێکردوە.

 

وەڵامەکان

 

لە کۆتایى وۆرکشۆپەکەشدا، لەلایەن ئەندامانى لیژنەى باڵاى ڕیزبەندى نیشتمانى زانکۆکانى کوردستان، وەڵامى سەرجەم پرسیار و سەرنج و تێبینیەکانى ئامادەبوان درایەوە.


KISSR - Newsroom:  Jul 12 2017 11:00 AM / halkawt






نوێترين هەواڵ